IPv4 adresi kiralama, sunucu ya da VDS kullanan hemen herkesin bir noktada karşılaştığı bir ihtiyaçtır: mail gönderimi için ayrı bir adres, birden fazla bağımsız hizmet için ayrı IP'ler, müşterilerinizi birbirinden ayırmak için küçük bir blok. IPv4 adres alanı uzun süredir tükenmiş durumda olduğundan adresler artık sahip olunan değil, kiralanan bir kaynak gibi çalışır. Bu rehberde kaç IP'ye gerçekten ihtiyacınız olduğunu, /29 ve /28 gibi blokların ne anlama geldiğini, ek IP'yi Linux ve Windows sunucuya nasıl tanımlayacağınızı, rDNS (PTR) kaydını ve IP itibarını nasıl kontrol edeceğinizi adım adım anlatıyoruz.
IPv4 adresleri bölgesel internet kayıt kuruluşları (Avrupa için RIPE NCC) tarafından servis sağlayıcılara tahsis edilir. Bir veri merkezinden sunucu ya da VDS kiraladığınızda size bu havuzdan bir adres atanır. Ek adres istediğinizde de aynı havuzdan yeni bir adres ya da blok yönlendirilir. Adres size devredilmez; hizmetiniz sürdüğü sürece kullanım hakkına sahip olursunuz. Hizmeti iptal ettiğinizde adres sağlayıcıya geri döner.
Bu yüzden IP adresini bir mülk gibi değil, bir kiralık hat gibi düşünün: alan adlarınızı, DNS kayıtlarınızı ve güvenlik duvarı kurallarınızı adrese sabitlemek yerine mümkün olduğunca adlarla yönetmek, ileride sunucu taşımayı çok kolaylaştırır.
Her proje için ek IP gerekmez. Ek adres satın almadan önce aşağıdaki durumlardan hangisinin sizin için geçerli olduğuna bakın.
Adres bloklarının boyutu CIDR gösterimiyle yazılır. Eğik çizgiden sonraki sayı ağ kısmının uzunluğunu verir; sayı küçüldükçe blok büyür. Aşağıdaki tabloda toplam adres sayısı ile pratikte sunucularınıza verebileceğiniz kullanılabilir adres sayısı yer alıyor. Kullanılabilir sayı, ağ adresi, yayın adresi ve ağ geçidi düşüldükten sonra kalandır; sağlayıcının yönlendirme biçimine göre değişebilir, bu yüzden sipariş öncesi destek ekibiyle teyit edin.
| Blok | Toplam adres | Yaklaşık kullanılabilir | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| /32 | 1 | 1 | Tek bir ek hizmet, mail sunucusu |
| /30 | 4 | 1-2 | Küçük ağ bağlantıları |
| /29 | 8 | 5-6 | Küçük ajans, birkaç VM, birkaç müşteri |
| /28 | 16 | 13-14 | Orta ölçekli sanallaştırma kümesi |
| /27 | 32 | 29-30 | Reseller, çok müşterili ortam |
| /24 | 256 | 253-254 | Büyük ölçekli hizmetler, ağ sahibi kurumlar |
Bu rakamlar genel ağ mantığını gösterir; adresler tek tek mi yoksa routed blok olarak mı verilecek, hangi blok boyutlarının satıldığı hizmete göre farklılık gösterir. Güncel seçenekler için IP adresi hizmetleri sayfasına bakın.
Ek IPv4 adresi mi gerekiyor?
VDS ve kiralık sunucularınız için ek IP seçeneklerine göz atın; güncel fiyatlar kategori sayfasında.
IP adresi hizmetlerini inceleyinEk adres size iletildiğinde sunucuda ağ yapılandırmasına eklemeniz gerekir. Aşağıdaki örneklerde belgelendirme amacıyla ayrılmış 203.0.113.0/24 aralığı kullanılıyor; kendi adresinizi ve ağ geçidinizi sağlayıcının bildirdiği değerlerle değiştirin. Arayüz adı da sistemden sisteme farklıdır (eth0, ens3, enp1s0 gibi); önce ip -br a ile kontrol edin.
Ubuntu'da yapılandırma /etc/netplan altındaki YAML dosyalarındadır. Ek adresi, mevcut adres listesine yeni bir satır olarak ekleyin:
network:
version: 2
ethernets:
ens3:
addresses:
- 203.0.113.10/24
- 203.0.113.11/24
routes:
- to: default
via: 203.0.113.1
nameservers:
addresses: [1.1.1.1, 8.8.8.8]
Uzak sunucuda ağ ayarını değiştirirken bağlantıyı kaybetmemek için önce sudo netplan try komutunu kullanın; onay vermezseniz ayar otomatik geri alınır. Onaylayınca sudo netplan apply ile kalıcı hale gelir. Netplan dosyalarının sır içermese de yetkisiz kullanıcılar tarafından yazılamaz olması gerektiğini unutmayın.
Debian'da /etc/network/interfaces dosyasına ek adresi takma arayüz olarak tanımlayabilirsiniz:
auto ens3:1
iface ens3:1 inet static
address 203.0.113.11
netmask 255.255.255.0
Ağ geçidini yalnızca ana arayüzde tutun; takma arayüze ikinci bir varsayılan ağ geçidi yazmayın, aksi halde yönlendirme tablosu karışır.
sudo nmcli con mod "System ens3" +ipv4.addresses 203.0.113.11/24
sudo nmcli con up "System ens3"
ip -br a
Bağlantı adı sistemde farklı olabilir; nmcli con show ile doğru adı görebilirsiniz. Güvenlik duvarı kullanıyorsanız (firewalld veya nftables) yeni adres için gerekli portları açmayı unutmayın.
ip -br a
curl -4 --interface 203.0.113.11 https://ifconfig.me
ping -c 3 -I 203.0.113.11 1.1.1.1
İkinci komut, çıkış yapılan genel adresin ek IP olduğunu gösterir. Eğer giden trafik hâlâ ana adresten çıkıyorsa, uygulamanızı doğru adrese bağlamanız ya da kaynak adres seçimi için yönlendirme kuralı eklemeniz gerekir. Mail sunucuları ve proxy yazılımlarının çoğunda giden bağlantı adresi ayrıca ayarlanır (örneğin Postfix'te smtp_bind_address).
Windows Server'da grafik arayüzle ek adres eklemek için ağ bağdaştırıcısının IPv4 özelliklerinde Gelişmiş düğmesini açar ve IP adresleri listesine yeni adresi eklersiniz. PowerShell ile aynı işlem şöyle yapılır:
Get-NetAdapter
New-NetIPAddress -InterfaceAlias "Ethernet" -IPAddress 203.0.113.11 -PrefixLength 24 -SkipAsSource $false
Get-NetIPAddress -InterfaceAlias "Ethernet" -AddressFamily IPv4
Ek adresler, ana adresle aynı ağ geçidini kullanır. Windows birden fazla adres olduğunda varsayılan olarak giden bağlantıda en düşük sayısal değere sahip adresi kullanma eğilimindedir; ek adresin giden trafikte kaynak olarak seçilmesini istiyorsanız IIS bağlamaları, uygulama ayarları ve gerekirse SkipAsSource ayarı ile bunu kontrol edin. Windows sunucu kurulumundan sonra yapılacak diğer ayarlar için Windows sunucu kurulumu sonrası ilk 15 ayar rehberimize göz atabilirsiniz.
rDNS ya da PTR kaydı, bir IP adresinden alan adına doğru yapılan ters sorgudur. Mail sunucularının büyük çoğunluğu gelen bağlantının IP'sini sorgular ve PTR kaydı yoksa ya da gönderen adla tutarsızsa iletiyi spam olarak puanlar. Doğru yapılandırma üç adımdan oluşur:
mail.ornek.com).Kontrol için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:
dig -x 203.0.113.11 +short
dig mail.ornek.com A +short
host 203.0.113.11
İki sorgunun birbirini doğrulaması gerekir. Mail sunucusu kurulumunun diğer parçaları (SPF, DKIM, DMARC, IPv6 ayarları) için mail sunucusu rDNS, SPF, DKIM ve DMARC rehberi yazımıza bakabilirsiniz; anlatılan adımlar lokasyondan bağımsız olarak geçerlidir.
IPv4 adresleri yeniden kullanıldığı için teslim aldığınız adresin geçmişi olabilir. Kısa bir kontrol sizi ileride mail teslimat sorunlarından kurtarır.
Adresi ters çevirip DNSBL sunucusunda sorgularsınız. Örneğin 203.0.113.11 için:
dig +short 11.113.0.203.zen.spamhaus.org
Yanıt boşsa adres o listede görünmüyor demektir; 127.0.0.x biçiminde bir yanıt geliyorsa listelenmiştir. Bazı büyük DNS çözücüleri bu listelere sorgu limitlerini aştığında yanıt vermeyebilir, bu yüzden sonucu tek kaynağa bağlamayın ve çok listeli bir sorgu aracından da bakın.
Servislerin çoğu kullanıcıya hangi içeriği göstereceğini adresin coğrafi konumuna göre belirler. Yeni bir adresin konum veritabanlarında doğru ülkeyi gösterip göstermediğini birkaç IP konum aracından kontrol edin. Veritabanları güncellenirken kısa süreli yanlış konum görünebilir; kalıcıysa sağlayıcıya bildirin.
Mail için kullanacağınız yeni bir adresten ilk gün binlerce ileti göndermeyin. Gönderim hacmini birkaç hafta içinde kademeli artırın, bounce ve şikâyet oranlarını izleyin. Bu, itibarın doğal biçimde oluşmasını sağlar.
Sunucunuza göre IP planı yapın
VDS ya da kiralık sunucunuzu İstanbul lokasyonunda kurun, ek IP ihtiyacınızı sipariş aşamasında belirleyin.
VDS paketlerini inceleyinip addr add ile eklenen adres yeniden başlatmada kaybolur. Ayarı netplan, interfaces ya da NetworkManager dosyasına işleyin.| Senaryo | Önerilen yapı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Tek web sitesi veya küçük kurumsal site | Tek IPv4 + IPv6 | Ek IP gerekmez; SNI yeterli |
| Kurumsal mail sunucusu | Web'den ayrı 1 ek IPv4 | PTR, SPF, DKIM, DMARC |
| Birkaç oyun veya proxy hizmeti | Hizmet başına 1 ek IPv4 | Güvenlik duvarı kuralları adres bazlı yazılmalı |
| Ajans / reseller | Küçük blok (örneğin /29) | Müşteri başına adres kaydı tutun |
| Kiralık sunucuda sanallaştırma | VM sayısına göre blok | Köprü (bridge) ağ yapısı ve MAC kısıtlarını sağlayıcıyla teyit edin |
Sanallaştırma yapacaksanız donanım tarafında da planlama gerekir; kiralık sunucu seçerken bakılacak diğer kriterler için kiralık sunucu alırken dikkat edilecekler yazımızı okuyun. Fiziksel sunucu seçeneklerini kiralık sunucu kategorisinde görebilirsiniz.
IPv4 adresi kiralama; kaç adrese gerçekten ihtiyaç duyduğunuzu belirlemek, adresi doğru tanımlamak ve itibarını korumak üzerine kurulu küçük ama kritik bir iştir. Önce ihtiyacı netleştirin, sonra adresi kalıcı yapılandırmayla tanımlayın, PTR kaydını ayarlayın, kara liste kontrolünü yapın ve izlemeyi bırakmayın. Bu dört adım, mail teslimatından erişilebilirliğe kadar birçok sorunu baştan önler.
Bu yazı genel teknik bilgilendirme amaçlıdır; sağlayıcıların yönlendirme ve blok politikaları farklı olabileceğinden sipariş öncesi ayrıntıları destek ekibinden teyit edin. Sorularınız için iletişim sayfamızdan destek talebi açabilirsiniz.
IPv4 adresi kiralama nedir?
IPv4 adresi kiralama, sahibi olmadığınız bir veya birden fazla IPv4 adresini sağlayıcınızdan belirli bir süre için kullanım hakkıyla almanız demektir. Adres size devredilmez; hizmet sürdüğü sürece sunucunuza yönlendirilir.
Bir sunucu için kaç ek IP gerekir?
Çoğu web sitesi tek IP ile çalışır, çünkü SNI sayesinde aynı IP üzerinde çok sayıda SSL sertifikalı site barındırılabilir. Ayrı IP gereksinimi genellikle e-posta gönderimi, birden fazla bağımsız oyun veya proxy hizmeti, ayrı itibar gerektiren müşteriler ve bazı lisans kurulumlarında ortaya çıkar.
Ek IP'yi sunucuya nasıl tanımlarım?
Linux'ta ek adresi netplan, ifupdown veya NetworkManager yapılandırmasına ikinci adres olarak eklersiniz; Windows'ta ağ bağdaştırıcısının gelişmiş IPv4 ayarlarına ya da PowerShell ile ekleyebilirsiniz. Ağ geçidi, ek adreste de ana adresle aynı kalır.
rDNS (PTR) kaydı neden önemlidir?
Mail gönderen sunucularda IP'nin ters DNS kaydı, alıcı sunucuların güven kontrolünde sık bakılan bir işarettir. PTR kaydının, sunucunun gönderim adı olarak kullandığı ana bilgisayar adına çözülmesi ve o adın da aynı IP'ye çözülmesi beklenir.
Kiraladığım IP'nin kara listede olup olmadığını nasıl anlarım?
IP adresini DNSBL sorgu hizmetlerinde ve e-posta itibar araçlarında arayabilir, komut satırında ters çevrilmiş adresi zen.spamhaus.org gibi bir listeye sorgulayabilirsiniz. Yeni bir IP'yi üretimde kullanmadan önce bu kontrolü yapmak iyi bir alışkanlıktır.
Sunucuyu taşırsam IP adresim değişir mi?
Kiralanan adresler sağlayıcıya aittir; farklı bir sağlayıcıya veya farklı bir lokasyona taşındığınızda adres sizinle gelmez. Bu yüzden DNS kayıtlarını düşük TTL ile tutmak ve adresleri yapılandırma dosyalarında sabitlemek yerine alan adıyla çağırmak taşıma işini kolaylaştırır.
IPv6 varken IPv4 hâlâ gerekli mi?
Evet. İnternet erişiminin önemli bir kısmı hâlâ yalnız IPv4 ile çalışan ağlardan gelir. IPv6'yı da etkinleştirmek iyidir; ancak herkesin sitenize ulaşabilmesi için IPv4 adresi bulundurmaya devam etmeniz gerekir.