Worldwide (English) 
"Sunucuyu satın alsak daha ucuza gelmez mi?" Bu soru hemen her büyüyen altyapı ekibinde sorulur ve cevabı sanıldığı kadar net değildir. Donanımı satın alıp veri merkezine koymak (colocation) bazı senaryolarda üç yılda yarı yarıya tasarruf sağlar; bazı senaryolarda ise kiralamaktan pahalıya gelir. Belirleyici olan sunucunun sınıfıdır. Bu yazıda iki modeli 36 aylık toplam sahip olma maliyeti (TCO) üzerinden, gerçek fiyatlarla karşılaştırıyoruz.
Karşılaştırmanın anlamlı olması için hangi kalemin kime ait olduğunu netleştirmek gerekir.
| Kalem | Colocation | Dedicated kiralama |
|---|---|---|
| Donanım | Tek seferlik yatırım (CAPEX), mülkiyet sizde | Yok — sağlayıcıya ait |
| Aylık gider | Rack + enerji + ağ | Tek kalem kira (her şey dahil) |
| Arıza riski | Size ait — yedek parçayı siz tedarik edersiniz | Sağlayıcıda |
| Yükseltme | Parça alıp takarsınız; tam kontrol | Paket değişikliği, çoğunlukla aynı gün |
| Muhasebe | Amortisman + gider | Tamamı doğrudan gider |
| Çıkış | Donanım elinizde kalır (ikinci el değeri) | Sözleşme biter, yükümlülük kalmaz |
Ryzen 9 9950X sınıfı bir sistem. Kiralık karşılığı 15.000₺/ay, colocation tarafında 1U paylaşımlı rack 4.500₺/ay. Donanım yatırımı örnek olarak 150.000₺ alınmıştır.
| Başlangıç | Aylık | 12 ay | 36 ay | |
|---|---|---|---|---|
| Dedicated kiralama | 0 ₺ | 15.000 ₺ | 180.000 ₺ | 540.000 ₺ |
| Colocation (1U) | 150.000 ₺ | 4.500 ₺ | 204.000 ₺ | 312.000 ₺ |
| Fark | — | 10.500 ₺ lehte | 24.000 ₺ aleyhte | 228.000 ₺ lehte |
Aylık 10.500₺ tasarruf, 150.000₺'lik yatırımı yaklaşık 14,3 ayda geri öder. On ikinci ayda colocation hâlâ geridedir; on beşinci aydan itibaren öne geçer ve 36 ayın sonunda %42 tasarruf sağlar. Üstelik donanım sizde kaldığı için hesaba dahil etmediğimiz bir ikinci el değeri de vardır.
Aynı hesabı Ryzen 5 sınıfı bir sistemle yapalım. Kiralık fiyatı 2.900₺/ay'dan başlar. Barındırma paketinin taban fiyatı ise 4.500₺/ay'dır.
Buradan genel bir eşik çıkar: aylık kira bedeli barındırma bedelinin belirgin şekilde üzerinde değilse colocation'ın matematiği çalışmaz. Pratikte 8.000₺/ay civarı makul bir kırılma noktasıdır; bunun altındaki paketlerde kiralama, üstündekilerde satın alma değerlendirilmelidir. Kiralık paket fiyatlarını kiralık sunucu sayfasından kontrol edebilirsiniz.
Ölçek büyüdükçe colocation lehine fark açılır, çünkü rack maliyeti sunucu sayısına bölünür. Beş adet üst segment sunucu, 10U kabinde:
Enerji hesabının ayrıntısı ve farklı güç seviyeleri için kabin kiralama fiyatları rehberine bakın. Beş sunucunun kabine nasıl yerleştiğini U hesaplama rehberinde şemalandırdık.
Yukarıdaki hesaplar doğrudan nakit akışını gösterir. Karar verirken şu kalemleri de tartmak gerekir:
Maliyet modellemesinin genel çerçevesini sunucu maliyeti ve TCO rehberinde ele almıştık.
| Durumunuz | Öneri |
|---|---|
| Proje 12 aydan kısa veya yük belirsiz | Kiralama — başabaş noktasına ulaşamazsınız |
| Aylık kira 8.000₺'nin altında | Kiralama |
| Elde zaten alınmış donanım var | Colocation — yatırım batık, aylık gider düşer |
| 3+ yıl sürecek, sabit yüklü üretim sistemi | Colocation |
| Özel donanım gerekiyor (özel GPU, çok diskli şasi) | Colocation — katalog dışı yapılandırma |
| Nakit akışı kısıtlı, CAPEX zor | Kiralama — tamamı gider yazılır |
| 5+ sunucu, sürekli büyüyen altyapı | Kabin kiralama + kendi donanımınız |
| Trafik dalgalı, sezonluk zirveler var | Karma: taban yük colocation, zirve için kiralık |
Son satırdaki karma model pratikte en verimli sonucu verir: öngörülebilir taban yükü kendi donanımınızda çalıştırır, sezonluk artışları aylık kiralık sunucularla karşılarsınız.
Colocation'ın başabaş noktası kaç ay?
Üst segment donanımda tipik olarak 12–18 ay arasıdır. Formül: donanım bedeli ÷ (aylık kira − aylık barındırma bedeli).
Donanımı kiralayıp veri merkezine koyabilir miyim?
Bu durumda zaten dedicated kiralama modelindesiniz; ayrıca colocation ücreti ödemenize gerek kalmaz.
Vergi açısından hangisi avantajlı?
Kiralama bedelinin tamamı dönem gideridir. Satın alınan donanım amortismana tabi tutulur. Nakit akışı ve bilanço etkisi farklıdır; mali müşavirinizle değerlendirmenizi öneririz.
Mevcut sunucumu taşımak ne kadar sürer?
Kurulum ve eski veri merkezinden migration desteği ücretsizdir; tipik devreye alma süresi 24 saattir.
Ya sonradan vazgeçersem?
Sözleşmeler 1 aylık test döneminden 36 aya kadar esnektir ve erken fesih cezası uygulanmaz. Donanım da sizde kalır.
Donanımınız varsa barındırın, yoksa kiralayın — ikisi de İstanbul Tier 3'te
Sunucu Barındırma Kiralık Sunucu
