Veri Merkezi Enerji Maliyeti ve PDU Hesabı 2026

Veri Merkezi & Altyapı 26/07/2026

Veri Merkezi Enerji Maliyeti: kWh Faturalandırma ve PDU Rehberi

Yoğun bir kabinde enerji, rack kirasından daha büyük bir kalem haline gelir. Buna rağmen çoğu teklif karşılaştırması sadece aylık kabin fiyatına bakılarak yapılır ve ilk fatura sürpriz olur. Bu rehber, colocation enerji faturasının nasıl oluştuğunu, güç birimleri arasındaki dönüşümleri, PDU seçimini ve faturayı düşürmenin gerçekten işe yarayan yollarını anlatır.

Kısa cevap: Ölçülü (metered) modelde aylık enerji bedeli kW × 720 saat × birim fiyat formülüyle bulunur. SistemDC kabin paketlerinde birim fiyat 13₺/kWh'dir. Sürekli 1 kW çeken bir yük ayda 720 kWh tüketir ve 9.360₺ tutar. Kritik ayrım: tahsis edilen kapasite için değil, ölçülen tüketim için ödersiniz.

Önce Birimler: kW, kVA, Amper ve kWh

Bu dört birim sürekli birbirine karıştırılır. Farkı bilmeden teklif karşılaştırmak mümkün değildir.

kW (kilowatt) — gerçek güç: Donanımın anlık olarak tükettiği enerji. Faturalandırmaya esas olan budur.
kVA (kilovolt-amper) — görünür güç: Devrenin taşıması gereken toplam yük. UPS ve jeneratör kapasiteleri bu birimle ifade edilir. Dönüşüm: kW = kVA × güç faktörü. Modern PFC'li sunucu güç kaynaklarında güç faktörü 0,95–0,99 arasındadır; altyapı planlamasında ihtiyatlı olmak için 0,9 kullanılır.
Amper (A) — akım: Sigorta ve PDU limitleri bu birimle verilir. 220 V tek fazda: Watt = Volt × Amper. Yani 1 A yaklaşık 220 W demektir.
kWh (kilowatt-saat) — enerji: Zamana yayılmış tüketim. Faturada gördüğünüz miktar budur. 1 kW'lık yük 1 saat çalışırsa 1 kWh tüketir.

Aylık enerji bedeli = Güç (kW) × 720 saat × 13₺
720 saat = 30 gün × 24 saat

Amper Başına Aylık Maliyet Tablosu

Aşağıdaki tablo 220 V tek faz üzerinden, sürekli tam yük varsayımıyla hazırlanmıştır. Gerçek tüketiminiz genellikle bu değerlerin altında kalır.

Akım	Güç	Aylık tüketim	Aylık bedel (13₺/kWh)	Tipik karşılığı
1 A	220 W	158 kWh	2.059 ₺	1 adet verimli 1U sunucu
2 A	440 W	317 kWh	4.118 ₺	2 sunucu veya 1 yüklü sunucu
4 A	880 W	634 kWh	8.237 ₺	3–4 sunucu + switch
8 A	1,76 kW	1.267 kWh	16.474 ₺	Dolu 10U kabin
16 A	3,52 kW	2.534 kWh	32.947 ₺	Orta yoğunluklu 21U kabin
32 A	7,04 kW	5.069 kWh	65.894 ₺	Yoğun 42U kabin

En Pahalı Hata: Güç Kaynağı Etiketine Bakmak

Sunucunuzda 800 W'lık bir güç kaynağı olması, 800 W çektiği anlamına gelmez. Etiket değeri (nameplate), güç kaynağının sağlayabileceği azami çıkışı gösterir. Aynı sunucu boşta 90 W, tipik üretim yükünde 200–280 W çekebilir.

Etiket değerine göre planlama yaparsanız gereğinden büyük güç kapasitesi taahhüt eder, gereksiz yere fazla ödersiniz. Gerçek tüketimi ölçmenin üç yolu vardır:

Sunucunun kendi telemetrisi: IPMI, iDRAC veya iLO arayüzleri anlık ve ortalama güç değerini raporlar.
Ölçümlü PDU: Kabin seviyesinde priz başına akım okuması verir; en güvenilir yöntemdir.
Yük testi: Devreye almadan önce donanımı tam yükte çalıştırıp tepe tüketimi kaydedin. Sadece boşta ölçmek yanıltıcıdır.

Pratik yaklaşım: ortalama tüketimi ölçün, tepe değeri için %20–30 pay ekleyin ve güç taahhüdünüzü buna göre belirleyin.

PDU Nedir ve Hangi Tipi Seçmelisiniz?

PDU (Power Distribution Unit), kabine gelen elektriği ekipmanlara dağıtan birimdir. Dört ana tip vardır:

Tip	Yetenek	Ne zaman gerekir
Basic	Sadece dağıtım	Küçük kurulumlar, ölçüm kabin seviyesinde yapılıyorsa
Metered	Toplam veya priz bazında akım ölçümü	Ölçülü faturalandırmada tüketimi takip etmek için
Switched	Uzaktan priz açma/kapama	Donmuş sunucuya uzaktan sert reset gerektiğinde
ATS	İki kaynak arasında otomatik geçiş	Tek güç kaynaklı cihazı A+B yedekliliğe bağlamak için

Son satır önemlidir: switch, güvenlik duvarı gibi tek güç kaynaklı cihazlar A ve B kollarından yalnızca birine bağlanabilir. O kol bakıma alındığında cihaz kapanır. ATS PDU bu boşluğu kapatır ve tek beslemeli cihaza iki kaynaklı yedeklilik kazandırır.

PDU'lar ayrıca kabinde kapladıkları yere göre ikiye ayrılır: dikey (0U) modeller arka kanala yerleşir ve kullanılabilir U'yu azaltmaz; yatay modeller 1U yer kaplar. Yerleşim planlaması için U hesaplama rehberine bakabilirsiniz.

A+B Yedeklilik ve %80 Kuralı

SistemDC kabinlerinde dual PDU (A+B) ile yedekli besleme sağlanır. Çift güç kaynaklı sunucularda birinci kablo A koluna, ikincisi B koluna bağlanır. Amaç, bir kol bakıma alındığında veya arızalandığında sistemin çalışmaya devam etmesidir.

Burada iki mühendislik kuralı devreye girer:

%80 kuralı: Sürekli yük, sigorta değerinin %80'ini aşmamalıdır. 16 A'lik bir devrede sürekli çekilebilecek akım 12,8 A, yani yaklaşık 2,8 kW'tır. Bu, elektrik tesisatında standart bir güvenlik payıdır.
Yedeklilik payı: A ve B kolları yükü paylaşır. Bir kol tamamen düştüğünde diğerinin tüm yükü tek başına taşıyabilmesi gerekir. Bu nedenle normal çalışmada her kol, kendi sürekli kapasitesinin yarısından fazlasını taşımamalıdır.

Örnek: 16 A sigortalı A+B beslemede sürekli güvenli sınır kol başına 12,8 A'dir. Tek kol arızasında toplam yükün tek kolda toplanacağını hesaba katarsanız, normal çalışmada kabin toplam yükünü 12,8 A civarında tutmalısınız — iki kolun toplamı olan 25,6 A'i değil. Bu ayrımı atlamak, bir kol düştüğünde diğerinin sigortasını attırır ve kısmi kesinti yerine tam kesinti yaşatır.

Kapasite ile Tüketim Farkı

Kabin paketlerinde 2 kVA'dan 20 kVA'ya kadar güç kapasitesi tanımlanabilir. Bu, kabine ayrılan tavan değerdir; faturaya doğrudan yansımaz. Ölçülü modelde ödediğiniz miktar sayaçtan okunan gerçek tüketimdir.

Tahsis kapasitesi	Karşılığı (PF 0,9)	%100 kullanılırsa aylık bedel	%50 kullanılırsa
2 kVA	1,8 kW	16.848 ₺	8.424 ₺
5 kVA	4,5 kW	42.120 ₺	21.060 ₺
10 kVA	9 kW	84.240 ₺	42.120 ₺
20 kVA	18 kW	168.480 ₺	84.240 ₺

Paylaşımlı rack paketlerinde model farklıdır: enerji fiyata dahildir ancak bir tavan vardır (Starter/Business/Advanced için ~220 W, Enterprise için ~440 W). Donanımınız bu sınırın üzerinde çekiyorsa ölçülü enerjili kabin modeline geçmeniz gerekir. Paket karşılaştırması için kabin kiralama fiyatları rehberine bakın.

Enerji Faturasını Düşürmenin Yolları

Güç kaynağı verimliliği: 80 Plus Platinum veya Titanium sertifikalı PSU'lar tipik yükte %94–96 verimle çalışır. Bronz bir PSU'ya göre aradaki fark, 1 kW'lık bir kabinde yıllar içinde PSU maliyetini fazlasıyla karşılar.
Konsolidasyon: Düşük kullanımlı üç fiziksel sunucu yerine tek güçlü sunucu üzerinde sanallaştırma, hem U hem watt tasarrufu sağlar. Boşta duran bir sunucu bile 80–100 W çeker.
Blanking panel: Boş U'ları kapatmak sıcak hava geri dolaşımını engeller, giriş sıcaklığını düşürür ve fan hızlarını azaltır.
CPU güç profili: Sürekli tam performans gerektirmeyen iş yüklerinde dengeli güç profili, tepe tüketimi belirgin şekilde düşürür.
Gereksiz donanımı kaldırın: Kullanılmayan ek diskler, eski RAID kontrolcüleri ve devre dışı ağ kartları sessizce watt tüketir.
Kablolamayı düzenleyin: Arka panelde hava akışını tıkayan kablo yığını, fanları gereksiz yere hızlandırır.

Sektörün bu konudaki genel yönelimini 2026 veri merkezi trendleri yazısında ele aldık.

Sık Sorulan Sorular

1 kW sunucu ayda kaç lira enerji tüketir?
1 kW × 720 saat = 720 kWh. 13₺/kWh üzerinden 9.360₺ eder.

kVA'yı kW'a nasıl çeviririm?
kW = kVA × güç faktörü. Planlamada ihtiyatlı bir değer olarak 0,9 kullanılır; 10 kVA yaklaşık 9 kW'a karşılık gelir.

Tahsis ettiğim kapasiteyi kullanmazsam para öder miyim?
Ölçülü modelde hayır — sayaçtan okunan tüketim kadar ödersiniz. Kapasite yalnızca üst sınırı tanımlar.

PUE nedir?
Power Usage Effectiveness, tesisin toplam enerji tüketiminin BT ekipmanının tüketimine oranıdır. 1,0'a yaklaştıkça soğutma ve dağıtım kayıpları azalır. Soğuk koridor ayrılmış alan mimarisi bu oranı iyileştiren temel uygulamalardan biridir.

Sunucumun anlık tüketimini uzaktan görebilir miyim?
Evet. IPMI/iDRAC/iLO arayüzü güç okuması sağlar; ölçümlü PDU kullanılıyorsa priz seviyesinde de takip edilebilir.

Tek güç kaynaklı sunucum var, yedeklilik nasıl sağlanır?
ATS PDU ile A ve B kolları arasında otomatik geçiş sağlanır. Böylece tek beslemeli cihaz da iki kaynaklı altyapıdan yararlanır.